Kodowanie w przedszkolu jeszcze kilka lat temu kojarzyło mi się z komputerami i skomplikowanymi programami. Dziś wiem, że wystarczy dywan, kilka strzałek z kartonu i odrobina wyobraźni, żeby przedszkolaki zaczęły myśleć jak mali programiści. W tym wpisie pokazuję, jak zacząć krok po kroku – od zabaw ruchowych aż po kodowanki na kartce.
Z tego artykułu dowiesz się:
Spis treści
- Czym jest kodowanie w przedszkolu i czego uczy dzieci?
- Od czego zacząć? Moje pierwsze kroki z grupą
- Kodowanie na dywanie – 5 zabaw bez żadnego sprzętu
- Kodowanki dla przedszkolaków – czas na kartkę
- Zabawy w kodowanie dopasowane do wieku
- Najczęstsze trudności w kodowaniu i jak sobie z nimi radzić
- Moje materiały do kodowania
- Podsumowanie
- Najczęstsze pytania o kodowaniu w przedszkolu
Czym jest kodowanie w przedszkolu i czego uczy dzieci?
Kodowanie w przedszkolu to nie nauka programowania w dosłownym znaczeniu. To zabawy, w których dziecko układa ciąg poleceń – krok w przód, obrót w prawo, dwa kroki w lewo – i sprawdza, czy prowadzą do celu. Taki ciąg to właśnie algorytm, a dzieci tworzą go, zanim jeszcze nauczą się czytać.
W mojej pracy widzę, że kodowanie rozwija o wiele więcej niż logiczne myślenie:
- orientację w przestrzeni i rozróżnianie strony lewej i prawej,
- myślenie przyczynowo-skutkowe – „jeśli zrobię to, stanie się tamto”,
- koncentrację i cierpliwość,
- umiejętność szukania i poprawiania błędów,
- współpracę i komunikację w grupie.
Kodowanie świetnie wspiera też cele, które i tak realizujemy na co dzień: orientację przestrzenną, przeliczanie oraz przygotowanie do nauki czytania i matematyki.
Od czego zacząć? Moje pierwsze kroki z grupą
Kiedy pierwszy raz wprowadzałam kodowanie w swojej grupie, zaczęłam od… samych dzieci. Zanim pojawiły się strzałki i karty, bawiliśmy się w „robota”: jedno dziecko wydawało polecenia, a drugie wykonywało je dokładnie tak, jak usłyszało. Śmiechu było mnóstwo, zwłaszcza gdy „robot” wszedł prosto w krzesło, bo ktoś zapomniał powiedzieć „stop”.
To była najlepsza lekcja na start: dzieci same odkryły, że polecenia muszą być krótkie, dokładne i w dobrej kolejności. Od tego momentu wprowadzałam kolejne etapy, zawsze od ruchu do kartki.
Jeśli dopiero zaczynasz, nie potrzebujesz specjalnych mat ani robotów. Wystarczą rzeczy, które masz w sali: taśma malarska, kartki ze strzałkami, klocki i ulubiona maskotka grupy jako „cel” wędrówki.
Kodowanie na dywanie - 5 zabaw bez żadnego sprzętu
Kodowanie na dywanie to mój ulubiony etap, bo angażuje całe ciało i całą grupę naraz. Oto zabawy w kodowanie, które sprawdzają się u mnie najlepiej:
- Dziecko-robot – jedno dziecko jest programistą, drugie robotem. Programista mówi lub pokazuje strzałkami, dokąd iść, a robot wykonuje polecenia krok po kroku.
- Strzałki na podłodze – z taśmy malarskiej robię na dywanie siatkę kwadratów. Dzieci układają ze strzałek trasę do maskotki, a potem sprawdzają ją, przechodząc pole po polu.
- Kolorowe ścieżki – zamiast strzałek używam kolorów: czerwone pole to krok w przód, niebieskie to obrót w prawo. Świetne dla najmłodszych, którzy jeszcze mylą kierunki.
- Kodowanie kubeczkami – dzieci budują wieże z kubeczków według „kodu” narysowanego na kartce. Ćwiczą uważne odczytywanie instrukcji i precyzję ruchów.
- Rytmy i sekwencje – klaśnięcie, tupnięcie, podskok. Dzieci odczytują rytm z obrazków i powtarzają go, a potem tworzą własne „programy” dla kolegów.
Kodowanie krok po kroku
Kliknij etap, który masz już za sobą ze swoją grupą.
Brawo! Twoja grupa przeszła całą drogę kodowania 🎉
Nie przeskakuj etapów - dziecko, które najpierw przeszło trasę własnymi nogami, dużo łatwiej odczyta ją potem na kartce.
Kodowanki dla przedszkolaków - czas na kartkę
Kiedy dzieci swobodnie radzą sobie na dywanie, przenoszę kodowanie na kartkę. Kodowanki dla przedszkolaków to karty, na których dziecko odczytuje kod – strzałki, kolory lub symbole – i na jego podstawie koloruje pola, rysuje trasę albo odkrywa ukryty obrazek.
Uwielbiam je za to, że łączą logiczne myślenie z ćwiczeniem ręki: dziecko musi dokładnie liczyć pola i precyzyjnie kolorować. A obrazek, który powoli „wyłania się” z kratek, zawsze wywołuje radość.
Na dobry początek przygotowałam dla Ciebie trzy darmowe kodowanki. Pobierz, wydrukuj i sprawdź, jak sprawdzą się w Twojej grupie.
3 darmowe kodowanki dla przedszkolaków
Kot, lis i kiwi czekają ukryci w kratkach. Pobierz, wydrukuj i sprawdź, kto w Twojej grupie odkryje ich pierwszy!
Pobierz wszystkie 3 kodowanki
Pliki PDF w formacie A4, gotowe do druku.
Zabawy w kodowanie dopasowane do wieku
Kodowanie można zacząć już z trzylatkami – wystarczy dopasować poziom trudności.
- 3-4 lata – zabawy ruchowe, kolorowe ścieżki,
- 5-6 lat – strzałki i kierunki lewo-prawo, dłuższe trasy, kodowanki z siatką i kilkoma kolorami, pierwsze samodzielne układanie kodu dla kolegi.
Zawsze obserwuję dzieci, a nie ich metrykę. Jeśli zadanie okazuje się za trudne, wracamy na dywan – to nie porażka, tylko kolejna runda zabawy.
Najczęstsze trudności w kodowaniu i jak sobie z nimi radzić?
Nawet najlepiej przygotowane zajęcia mają swoje potknięcia. Oto trudności, które spotykam najczęściej, i moje sposoby na nie:
- Mylenie strony lewej i prawej – pomaga opaska lub naklejka na jednej ręce i stałe przypominanie: „ręka z opaską to prawa”.
- Perspektywa robota – dzieciom trudno wyobrazić sobie, w którą stronę skręci ktoś, kto stoi do nich przodem. Na początku niech programista stoi zawsze za robotem.
- Zniechęcenie po błędzie – uczę dzieci, że błąd w kodzie to „bug”, który po prostu się naprawia. Szukanie błędu staje się wtedy osobną, ciekawą zabawą.
- Za długie kody – lepiej trzy krótkie zadania niż jedno bardzo długie. Długość kodu wydłużam stopniowo, gdy widzę, że grupa jest gotowa.
Moje materiały do kodowania
Jeśli darmowe kodowanki przypadły Twojej grupie do gustu, zajrzyj do moich pełnych zestawów. Przygotowałam je w jednym, estetycznym stylu, gotowe do druku od ręki:
Podsumowanie
Kodowanie w przedszkolu nie wymaga drogiego sprzętu ani specjalnych kursów. Wystarczy dywan, kilka strzałek i ciekawość, którą dzieci mają w sobie naturalnie. Najpiękniejsze jest to, że maluchy nawet nie wiedzą, że właśnie uczą się myśleć jak programiści – one po prostu świetnie się bawią.
Wypróbuj darmowe kodowanki i daj mi znać w komentarzu, jak poszło w Twojej grupie! A jeśli zrobisz zdjęcie z zajęć, oznacz mnie na Instagramie @dydaktyczka – uwielbiam podglądać, jak moje materiały ożywają w Waszych salach.
Marta Blecharczyk-Kozak
Założycielka strony www.dydaktyczka.pl
Najczęstsze pytania o kodowanie w przedszkolu
Co to jest kodowanie w przedszkolu?
To zabawy, w których dzieci układają i wykonują ciąg prostych poleceń, np. krok w przód czy obrót w prawo, żeby dojść do celu. Uczą się w ten sposób myślenia algorytmicznego, orientacji w przestrzeni i logicznego myślenia - bez komputera, przez ruch, strzałki i kodowanki na kartce.
Od jakiego wieku można zacząć kodowanie?
Już z trzylatkami. Najmłodsze dzieci zaczynają od zabaw ruchowych i kolorowych ścieżek z 2-3 poleceniami. Starsze przedszkolaki, w wieku 5-6 lat, radzą sobie ze strzałkami, dłuższymi trasami i kodowankami z kilkoma kolorami.
Jak prowadzić kodowanie na dywanie?
Wystarczy siatka z taśmy malarskiej, strzałki z kartonu i cel, np. maskotka. Dzieci układają ze strzałek trasę, a potem sprawdzają ją, przechodząc pole po polu. Na początku świetnie sprawdza się zabawa w robota, w której jedno dziecko wydaje polecenia, a drugie je wykonuje.