Od kiedy obowiązują dni bez zabawek?

Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego obowiązuje od 1 września 2026 roku, od razu we wszystkich grupach wiekowych — zarówno w przedszkolach publicznych, jak i niepublicznych, a także w oddziałach przedszkolnych w szkołach. Nie przewidziano stopniowego wdrażania, więc temat dotyczy każdej placówki od początku roku szkolnego 2026/2027.

Zabawa bez tradycyjnych zabawek to jedno z tzw. doświadczeń edukacyjnych zapisanych w tej podstawie. To doświadczenie z grupy realizowanych przynajmniej raz w trakcie całej edukacji przedszkolnej — dziecko przez minimum dziesięć dni tworzy własne zabawki z różnych materiałów, w tym z odzysku.

Częste obawy nauczycieli — i jak sobie z nimi radzić

„Jak przez dziesięć dni pilnować, żeby dzieci nie sięgały po zabawki, które są w sali?", „Czy maluchy się nie sfrustrują?", „Skąd wezmę pomysł na każdy kolejny dzień?" — to pytania, które słyszę najczęściej. Klucz tkwi w jednym: te dni trzeba pokazać dzieciom jako przygodę, a nie zakaz. Kiedy nauczyciel wchodzi w ten czas z gotowym planem, napięcie znika po obu stronach.

• Schowaj zabawki wcześniej — najlepiej wieczorem, by rano sala była już „nową przestrzenią",
• Wprowadź rytuał otwarcia — krótka opowieść, która nadaje sens całemu tygodniowi,
• Miej plan na każdy dzień — brak pomysłu to najczęstsze źródło stresu,
• Angażuj rodziców — poproś o kartony, nakrętki i rolki z wyprzedzeniem,
• Dokumentuj przebieg — zdjęcia i notatki ułatwią wykazanie realizacji podczas nadzoru.

Z czego dzieci mogą tworzyć własne zabawki?

Nie chodzi o kupowanie czegokolwiek — wręcz przeciwnie. Najlepsze zabawki z odzysku powstają z tego, co i tak trafiłoby do kosza. W praktyce świetnie sprawdzają się materiały, które łatwo zgromadzić w kilka dni:

• kartony i pudełka — bazy, domki, pojazdy, tunele,
• rolki po papierze — lornetki, tory dla kulek, konstrukcje,
• nakrętki i korki — liczmany, mozaiki, gry,
• gazety i papier — kule, kukiełki, wyklejanki,
• sznurki i patyczki — konstrukcje przestrzenne i tory przeszkód.

Jak to wpisać w roczny plan pracy?

Dobrze zaplanować 10 dni bez zabawek z wyprzedzeniem, tak jak inne doświadczenia edukacyjne z nowej podstawy — na przykład w spokojniejszym okresie roku, gdy nie nakłada się na inne wydarzenia. Rozłożenie tego w kalendarzu z góry pozwala uniknąć pośpiechu i zebrać materiały bez nerwów. Warto też przygotować krótką informację dla rodziców, żeby rozumieli cel tego czasu i mogli wesprzeć dziecko w domu.

Jeśli chcesz mieć przykładowy przebieg zabaw na te dni w jednym miejscu — bez samodzielnego układania planu od zera — sięgnij po mój e-book. Znajdziesz w nim gotowe pomysły, które łatwo dopasujesz do swojej grupy.